حسین خان , خلیل ریضا , امانی             ابراهیم ساوالان(رشیدی)

یوز ایلدن آرتیق گئرییه دؤنورم. مشروطه دؤنمی نین اوروجلوق آیین دؤشونورم. حسین خان باغبانی گؤرورم. آجی چای سنگرینده دوشمن آتچی لارین توشلاییر، وورور بیر بیر یئره سالیر. بعضن فیکره دالیر. اؤزو گولور، اییرمی ایل ائولندیگینده  کئچسه ده بو گون ایلک دؤنه اولاراق قا دینی سانجی چکیر.

ستارخان سنگره گلیر

"اوغلون اولدو  ، حسین اوغلون اولدو، ائوینه دؤن اوغلونو گؤر گل "   دئیر.

حسین خان باغبان یئله جاواب وئریر:

آناما دئیین آدین عزیز قویسون. من ساواشی بیتیریب اوغلومو گؤرمه یه گئدجه یم.

ائله بو سنگر منیم ائویمدیر.

ساواشین چوخ قیزقین گونلری ایدی، اییرمی گون موددتینده حسین خان اوغلونو گؤرمه یه گئده بیلمه دی، وطن تورپاغی اونو باغرینا باسدی.

"عشقی بؤیوکلرین دردی ده بؤیوک

دردلری اریدن ایگیت ار گرک

سنه اؤز اوجاغین  اؤز ائوین بویدا یوخ

آذربایجان بویدا بیر سنگر گرک "

چارچوب مذاکراتی ما و ایران گرایان

ابراهیم ساوالان (رشیدی)                                                                                                        

گاهی اوقات خصوصا" در شرایطی انتخاباتی موضوعاتی از قبیل مذاکره,  ائتلاف (همراهی) و همکاری با  اپوزسیون داخلی و اصلاح طلبان (که در این مقاله به جریانهای سیاسی ایرانگرا گفته میشود) توجه فعالان  حرکت ملی آذربایجان را به خود جلب می کند.همیشه کسانی که طرف صحبت حرکت ملی قرارمی گیرند فعالان سیاسی ترک ایران گرا هستند زیرا این جریانها به دلایل روانی نمی خواهند اعضای فارس خود را با حرکت ملی وارد صحبت کنند و ترجیح می دهند این کار را به دست اعضای ترک خود انجام دهند در حالیکه به عقیده بنده اگر فارسها خود طرف گفتگو قرار گیرند بهتر نتیجه میگیرند.زیرا از یک سو متاسفانه اکثر فعالان حرکت ملی با مشکل خود سانسوری مواجه هستند ودر مواجه ها با فارسها کف مطالبات خود را بیان میکنند.از طرف دیگر ایران گرای آذربایجانی در مواجه با فعالان حرکت مجبور است خود را زحمت کش آذربایجان معرفی کندواز سوابق خود لیست خدمات ارا ئه دهد در صورتی که چنین جبری بر فارس ایران گرا حاکم نیست.مقدمتا"باید پذیرفت که تعارض بین حرکت ملی آذربایجان و جریانهای سیاسی ایران گرا از قبیل نیروهای اصلاح طلب,  نیرو های ملی ایران و نیروهای چپ ایران گرا از نوع تعارض های افقی و در ردیف تعارض های سرزمینی قرار دارد و با تعارض های طبقاتی یا تعارض های سیاسی داخل یک ملت به شدت متفاوت است

قتل اتابک در تیکان تپه و خواب سنگین تبریز

     مهندس ابراهیم رشیدی(ساوالان)

در گرماگرم نهضت مشروطه، اتابک یکی از چهره‌های منفور و ظالم در شهر تبریز به دست مجاهدان کشته شد. با قتل اتابک عده‌ای از مجاهدان که مشروطه را تنها، مبارزه‌ای بر قتل اتابک ها می دانستند کمی دلسرد شده و انگیزه لازم برای مبارزه را از دست دادند. همیشه عده‌ای از قیام کنندگان نمی‌توانند مقاصد و اهداف عالی مبارزه را درک کنند و درک نازلی از هدف دارند. این قبیل مبارزان با دست آوردهای کوچک قانع شده و انگیزه ای برای ادامه مبارزه پیدا نمی‌کنند. برخی از مجاهدان مشروطه نیز از این قاعده مستثنی نبودند. کم کم عده‌ای فکر می‌کردند که به هدف خود رسیده‌اند و حتی می خواستند دست از مبارزه بکشند.

رهبران مشروطه به این مساله کوچک ولی دقیق و مهم روانی مجاهدان بی توجه بودند بطوریکه ممکن بود عدم آگاهی به این مساله و بی‌توجهی، نهضت را در همان مرحله متوقف کند.

خواب تبریز من همیشه سنگین است و آن روز هم سنگین بود.

مالیات ، دموکراسی ، حکومت ملی آذربایجان

مهندس ابراهیم رشیدی ( ساوالان )

تنها لیزا آندرسون نیست که می گوید در تاریخ اخیرخاورمیانه «مالیات اندک و پاسخ گویی اندکی وجود داشته است». استدلال این نگرش کاملا" ساده و همه فهم است. حکومتی که منابع مالی قابل توجهی از اتباع و شهروندانش کسب میکند دیر یا زود به خاطر مالیات گیری مجبوربه پاسخ گویی خواهد بود و ملتی که سهم قابل توجهی از بودجه کشور را به وسیلهء مالیاتهایش تأمین می کند افزایش رفاه و پاسخ دهی حکومت را خواستار شد. برای مثال هنگامی که مغازه دار تبریز احساس کند در قبال خدماتی که به او عرضه می شود مالیات قابل توجهی از او گرفته می شود اعتراض به قطع برق مکرر را حق خود دانسته و از کسانی که از آنها مالیات می گیرند ولی کاری در قبال زیانهایی که به خاطر قطع برق بر او وارد شده نمی کنند پاسخ خواهد خواست. برای همین آندرسون می گوید: مالیات گیری راههایی برای پاسخگو شدن حکومت ایجاد می کند.

«پیشه ورینی کیملر اؤلدوروب» کیتابینین خیانتینه اعتراضلاریم

"بو یازینی ائوین دوستاغینین غرورلو قهرمانی حسین بی حسینی یه سونورام"

ابراهیم رشیدی  ( ساوالان )

پیشه ورینی کیملر اؤلدوروب آدلی کیتابین یازانی محمد مهراب دیر. بو اثر کیتاب یوخ مقاله لر توپلوسودور. مقاله لر بیر قلمدن آخماییب چئشیدلی روحلاری یاشادیر. اؤرنک اولاراق کیتابین سون سؤزو« آزادلیق یولوندا موباریزه» آدلی ایکی جیلدلی کیتابین اؤن سؤزودور. ایلک اؤنجه محمد مهراب آدلی یازازین اولمادیغینی و بو یالنیز تاخما آد اولدوغو بئینیمه گلدی آما سونرا تبریزده سودمند نشری طرفیندن یاییلمیش آذربایجان بایاتیلاری آدلی کیتابین محمد مهراب آدلی یازازینا راستلاشدیم. بو ایکی شخصین بیر اولوب اولماماسی هله ده بیر سورو کیمی یاشاماقدادیر؟

اثرین متنی ایله اؤن سؤزو بیر بیرینه تام قارشی دیر. اؤرنک اولاراق اؤن سؤزده پیشه ورینی روسلارین جاسوسو قدر آلچالدیب یازیر:« مسکووانین اراده سیله دوروب اوتوران پیشه وری اوچون گونئی آذربایجان تماما محوده اولا بیلردی، تکی سوسیالیزم ساغ اولسون" (8-جی یارپاق). آما متنده پیشه وری بیر رهبر کیمی دیرلندیریلیر.

  تاریخ نویسی و سانسور عامل واقعی تغییر

فرقه دموکرات آذربایجان در روز دوازدهم اردیبهشت سال 1324 مراجعت نامه خود را منتشر نمود. در مدت چند روز مردم دسته دسته از شهرهای مختلف آذربایجان برای پیوستن به فرقه دموکرات به تبریز آمدند و تشکیل فرقه را به سید جعفر پیشه وری تبریک گفتند.

در سال 1955 روزا پارک زن شجاع سیاه پوست آمریکایی حاضر نشد که از جای خود برخیزد ودر عقب اتوبوس بنشیند این عمل و مقاومت های بعدی روزا پارک و حمایت مارتین لوتر کینگ باعث تظاهرات دامنه داری شد.

در 22 اردیبهشت  1385 روزنامه ایران به ملت آذربایجان توهین نمود. این توهین باعث اعتراضاتی شد که از دانشگاهها آغاز و به شهرها  کشید.

دوكتور مبين نين دوغوم گونون گئجيكمه دن عزيزله يك

هيندوستان؛ ميصير؛ آفريقا؛ چين؛ و ژاپون دونيانين لاپ چوخ جوذاملي يئرلري ساييلير. يالنيز هيندوستاندا بئش ميليون جوذاملي واردير. هر ايل بئش يوز كيشي بو سايا آرتماقدادير. ايرانين لاپ چوخ جوذاملي بؤلگه سي آذربايجاندير. جوذام ويروسو ميصيردن؛ عثمانلي تورپاغينا اورادان آذربايجانا ياييلمش. بو سوزلر دوكتور محمد حسين مبين؛ جوذاملي آليزلارين معنوي آتاسي نين دئديكلري دير.

آذربايجان شهرلريندن اهر له خلخال لاپ چوخ آليزلي شهردير. آراشديرمالارا گؤره قاراداغين تورپاغي بو ويروسون ياشامينا اويغون دور. ايرانلي جوذاملي لارين اوچوندن ايكيسي آذربايجانلي دير. اؤرنك اولاراق اهر ده مين ايكي يوز كيشي آليزدير. بير حالدا كي فارس بؤلگه سينده يوز سكگيز كيشي؛ اصفهان بؤلگه سينده يالنيز اون دورد جوذاملي آليز واردير.

آراز یالنیزسو دئییل

                                                                                  مهندس ابراهیم رشیدی  ( ساوالان )

78-1377  جی گونش ایلینده، ایکی ایل موددتینده آذربایجان نئچه آدلیم بیلگینین ایتیردی.قارانلیق ایللرده تورکچولویو تک باشینا یاشادان علی تبریزلی،اورتاق تورکجه نین تمل داشی وارلیغین امکداشی حمید نطقی، وطن حسرتی ایله تورپاغی باغرینا باسان حکیمه بلوری،ستارخانین قیزی معصومه ،خلیل رضا نین سیرداشی حمید محمد زاده،اینجه صنعتیمیزین اولدوزو پروفسور مینایی،اسکی تاریخین یازاری پروفسور زهتابی،هابئله آدلارین اونوتدوغوم چوخلو قهرمانلاری او گونلر ایتیردیک.گئنیشله نمه یه ایلک آددیملاری گؤتورمکده اولان آذربایجان حرکتی بئله بئله دوشونرلرین ایتیردیکده سیخیلیردی.اؤزومدن "بو دوشونجه یه یئنی قاتیلمیش گنجلری گلیشدیرمه یه کیم قالدی" سوراراق داریخیردیم.نئچه لیک

قبول یا نفی حکومت ملی هر دو ممنوع

                                                                    مهندس ابراهیم رشیدی  ( ساوالان )

آذربایجان قبل از دوره اخیر چشم و چراغ ایران بود ولی اکنون جز خرابه دورافتاده ای بیش نیست)).قسمتی از مقاله خسرو آراسته در روزنامه تجدد ایران.هفتم آبان 1320.((

ایا آذربایجان مستملکه ایران بود یا تکلم به زبان ترکی یکی از علل محرومیت از حقوق اجتماعی محسوب می شود؟

))مقاله سلطانزاده تبریزی .روزنامه ستاره .بیستم ابان 1320 ((

من هیچ وقت اجازه نمی دادم که روضه خوان در مجالس ختم ترکی بخواند.

))عبدالله مستوفی .استاندار آذربایجان روزنامه ستاره 25 ابان 1320.((

آذربایجان دیر یا زود حق واختیار خود را خواهد گرفت وفرزندان او این وظیفه مقدس را به هر قیمتی بوده باشد انجام خواهند داد.

))از مقاله پیشه وری با عنوان شما راه خود را گم نکنید.روزنامه آذربایجان  هشتم آبان 1324.((

زمانیکه پیشه وری مقاله فوق را نوشت آذربایجان خودرا برای یک واقعه تاریخی بزرگ مهیا میکرد.وسعت وبزرگی این واقعه چه در سطح آذربایجان چه ایران چه خاور میانه و چه جهان بر کسی پوشیده نیست.حکومتی که در اذربایجان تشکیل شد در نیمه دوم عمر خود به یکی از اصلی ترین موضوعات بحث امریکا و شوروی تبدیل گشته و کارش به ملل متحده کشید.حکومتی که در صورت موفقیت می توانست الگوی حکومت های خاور میانه را تغییر دهد چیزی که بعد از 60 سال آن هم به زور یک نیروی خارجی در عراق,